Sakhi 1134
Prithi Chand’s Jealousy and Guru Ji’s Patienceਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੀ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਧੀਰਜपृथी चंद की ईर्ष्या और गुरु जी का धीरज
Prithi Chand opposed Guru Arjan Dev Ji after the Guruship passed to his younger brother. Guru Ji responded without allowing family conflict to pull him away from the Guru’s mission.
ਗੁਰਗੱਦੀ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਖਿੱਚਣ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਿਆ।
गुरगद्दी छोटे भाई को मिलने के बाद पृथी चंद ने गुरु अरजन देव जी का विरोध किया। गुरु जी ने पारिवारिक झगड़े को गुरु के मिशन से दूर खींचने दिए बिना प्रतिक्रिया दी।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Prithi Chand was the eldest son of Guru Ram Das Ji and had expected to inherit authority. When Guru Ram Das Ji chose Arjan Sahib Ji instead, jealousy and resentment grew. Sikh historical tradition records that Prithi Chand opposed Guru Arjan Dev Ji and later developed a rival following. Later narratives also connect him with repeated attempts to undermine Guru Ji through political complaints and alliances. Guru Arjan Dev Ji did not answer jealousy with jealousy. He continued serving the sangat, developing Amritsar, composing Gurbani, and strengthening the Panth. This episode is important because family conflict can easily become more damaging than disagreement with strangers. Guru Ji’s example shows that a person should remain anchored in truth rather than allow bitterness to control every decision.
ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਗਿਲਾ ਵਧ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਪਰਦਾ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਈਰਖਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਚਦੇ ਅਤੇ ਪੰਥ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਓਪਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁੜੱਤਣ ਨੂੰ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
पृथी चंद गुरु राम दास जी के सबसे बड़े पुत्र थे और उन्हें अधिकार विरासत में मिलने की आशा थी। जब गुरु राम दास जी ने इसके बजाय अरजन साहिब जी को चुना, तो ईर्ष्या और शिकायत बढ़ गई। सिख ऐतिहासिक परंपरा दर्ज करती है कि पृथी चंद ने गुरु अरजन देव जी का विरोध किया और बाद में एक विरोधी संप्रदाय खड़ा किया। बाद के वृत्तांत उन्हें राजनीतिक शिकायतों और गठजोड़ों के द्वारा गुरु जी को कमजोर करने की बार-बार कोशिशों से भी जोड़ते हैं। गुरु अरजन देव जी ने ईर्ष्या का जवाब ईर्ष्या से नहीं दिया। वे संगत की सेवा करते, अमृतसर विकसित करते, गुरबाणी रचते और पंथ मजबूत करते रहे। यह घटना महत्वपूर्ण है क्योंकि पारिवारिक झगड़ा आसानी से परायों के साथ मतभेद से अधिक हानिकारक बन सकता है। गुरु जी का उदाहरण दिखाता है कि व्यक्ति को कड़वाहट को हर फैसले पर हावी होने देने के बजाय सच में टिके रहना चाहिए।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Jealousy harms the person who carries it, while humility keeps the mind steady.
ਈਰਖਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਢੋਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਮਰਤਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ईर्ष्या उसी को नुकसान पहुँचाती है जो इसे ढोता है, जबकि नम्रता मन को स्थिर रखती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When someone else receives praise or responsibility, do not let jealousy turn into harmful behaviour. Improve yourself and remain truthful.
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਤ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲੇ, ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲਣ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੋ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਰਹੋ।
जब किसी और को प्रशंसा या ज़िम्मेदारी मिले, तो ईर्ष्या को हानिकारक व्यवहार में न बदलने दें। स्वयं को सुधारें और सच्चे रहें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Humility, hukam, patience, contentment, and freedom from ego.
ਨਿਮਰਤਾ, ਹੁਕਮ, ਧੀਰਜ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
नम्रता, हुकम, धीरज, संतोख और हउमै से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How do you respond when someone else receives something you wanted?
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੇ ਹੋ?
जब किसी और को वह चीज़ मिलती है जो आप चाहते थे तो आप कैसे प्रतिक्रिया देते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who opposed Guru Arjan Dev Ji after the succession?
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ?
उत्तराधिकार के बाद गुरु अरजन देव जी का विरोध किसने किया?
His older brother Prithi Chand became a major opponent.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣੇ।
उनके बड़े भाई पृथी चंद एक बड़े विरोधी बने।
How did Guru Arjan Dev Ji respond?
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਿਆ?
गुरु अरजन देव जी ने कैसे प्रतिक्रिया दी?
He remained focused on seva, Gurbani, and the Guru’s mission rather than copying the jealousy.
ਉਹ ਈਰਖਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੇਵਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇ।
वे ईर्ष्या की नकल करने के बजाय सेवा, गुरबाणी और गुरु के मिशन पर केंद्रित रहे।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Jealousy harms the person who carries it, while humility keeps the mind steady.
ਈਰਖਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਢੋਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਮਰਤਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ईर्ष्या उसी को नुकसान पहुँचाती है जो इसे ढोता है, जबकि नम्रता मन को स्थिर रखती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Humility, hukam, patience, contentment, and freedom from ego.
ਨਿਮਰਤਾ, ਹੁਕਮ, ਧੀਰਜ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
नम्रता, हुकम, धीरज, संतोख और हउमै से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
We should respect its source confidence and avoid turning later tradition into a stronger historical claim than the sources support.
ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਰੋਤ-ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
हमें इसकी स्रोत-विश्वसनीयता का सम्मान करना चाहिए और बाद की परंपरा को स्रोतों द्वारा दिए गए समर्थन से अधिक पक्का ऐतिहासिक दावा नहीं बनाना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
When someone else receives praise or responsibility, do not let jealousy turn into harmful behaviour. Improve yourself and remain truthful.
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਤ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲੇ, ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲਣ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੋ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਰਹੋ।
जब किसी और को प्रशंसा या ज़िम्मेदारी मिले, तो ईर्ष्या को हानिकारक व्यवहार में न बदलने दें। स्वयं को सुधारें और सच्चे रहें।