Sakhi 1217
Bhai Gurdas Ji Leads Sikhs to Gwaliorਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨभाई गुरदास जी सिखों को ग्वालियर ले जाते हैं
Bhai Gurdas Ji is remembered leading Sikhs toward Gwalior during Guru Hargobind Sahib Ji’s detention, showing the Panth’s loyalty and concern.
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਥ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਕਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
भाई गुरदास जी को गुरु हरिगोबिंद साहिब जी की नज़रबंदी के दौरान सिखों को ग्वालियर की ओर ले जाते हुए याद किया जाता है, जो पंथ की वफादारी और चिंता दर्शाता है।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Gurdas Ji had served Guru Arjan Dev Ji as scribe and scholar and remained a central figure under Guru Hargobind Sahib Ji. The Encyclopedia of Sikhism records that he led a group of Sikhs to Gwalior while the Guru was detained. The act showed that imprisonment did not isolate the Guru from the sangat. Loyalty here was practical. The Sikhs remained organized, supported one another, and kept connection with the Guru during uncertainty.
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਰਹੇ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਲੈ ਗਏ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕੈਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਵਿਹਾਰਕ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਿਤ ਰਹੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਰੱਖਿਆ।
भाई गुरदास जी ने गुरु अर्जन देव जी के लेखक और विद्वान के रूप में सेवा की थी और गुरु हरिगोबिंद साहिब जी के समय में भी एक केंद्रीय शख्सियत रहे। सिख धर्म का विश्वकोश दर्ज करता है कि वे गुरु की नज़रबंदी के दौरान सिखों की एक टोली को ग्वालियर ले गए। इस कार्य ने दिखाया कि कैद ने गुरु को संगत से अलग नहीं किया। यहाँ वफादारी व्यावहारिक थी। सिख संगठित रहे, एक-दूसरे का सहारा बने, और अनिश्चितता के दौरान गुरु से जुड़ाव बनाए रखा।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Loyalty is shown by steady presence during difficult times.
ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
वफादारी कठिन समय के दौरान स्थिर उपस्थिति के माध्यम से दिखाई जाती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not disappear when a friend or community faces hardship. Offer responsible support and stay connected.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਔਖਿਆਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਗ਼ਾਇਬ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।
जब कोई मित्र या समुदाय कठिनाई का सामना करे तो गायब न हो। जिम्मेदार सहारा दो और जुड़े रहो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Sangat, loyalty, seva, courage, and Bhai Gurdas Ji.
ਸੰਗਤ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸੇਵਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ।
संगत, वफादारी, सेवा, वीरता और भाई गुरदास जी।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What does real support look like when someone is going through a hard time?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸਲ ਸਹਾਰਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ?
जब कोई कठिन समय से गुजर रहा हो तो असली सहारा कैसा दिखता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who led Sikhs toward Gwalior?
ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵੱਲ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ?
सिखों को ग्वालियर की ओर कौन ले गया?
Bhai Gurdas Ji.
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ।
भाई गुरदास जी।
What did this demonstrate?
ਇਸ ਨੇ ਕੀ ਦਿਖਾਇਆ?
इसने क्या दिखाया?
The sangat remained loyal and connected during the Guru’s detention.
ਸੰਗਤ ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਜੁੜੀ ਰਹੀ।
संगत गुरु की नज़रबंदी के दौरान वफादार और जुड़ी रही।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Loyalty is shown by steady presence during difficult times.
ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
वफादारी कठिन समय के दौरान स्थिर उपस्थिति के माध्यम से दिखाई जाती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Sangat, loyalty, seva, courage, and Bhai Gurdas Ji.
ਸੰਗਤ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸੇਵਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ।
संगत, वफादारी, सेवा, वीरता और भाई गुरदास जी।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
The journey is preserved in Sikh biographical tradition; detailed conversations at the fort are not independently documented.
ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਖੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਨਹੀਂ।
यह यात्रा सिख जीवनी परंपरा में संजोई हुई है; किले में विस्तृत बातचीत स्वतंत्र रूप से दर्ज नहीं है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Do not disappear when a friend or community faces hardship. Offer responsible support and stay connected.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਔਖਿਆਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਗ਼ਾਇਬ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।
जब कोई मित्र या समुदाय कठिनाई का सामना करे तो गायब न हो। जिम्मेदार सहारा दो और जुड़े रहो।