Sakhi 1273
Farewell from Kiratpur Sahibਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀकीरतपुर साहिब से विदाई
When Guru Har Krishan Ji left Kiratpur for Delhi, a large number of Sikhs accompanied him along the road.
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਤੁਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਏ।
जब गुरु हरि कृष्ण जी कीरतपुर से दिल्ली के लिए चले, तब बड़ी संख्या में सिख रास्ते में उनके साथ गए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
The Panjokhra historical tradition gives 22 January 1664 as the date on which Guru Har Krishan Ji left Kiratpur Sahib for Delhi. Sikhs gathered to bid him farewell, and many began travelling with him. Their response shows how deeply the sangat felt connected with the Guru, especially because the journey was being made under imperial summons. Farewells can reveal the strength of a community. The people did not know exactly what would happen in Delhi, but they wanted the Guru to know that he did not travel without the love of the sangat.
ਪੰਜੋਖਰਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ 22 ਜਨਵਰੀ 1664 ਨੂੰ ਉਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਤੁਰੇ। ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ਾਹੀ ਸੱਦੇ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਦਾਇਗੀਆਂ ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਪਰੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਬਿਨਾਂ ਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।
पंजोखरा की ऐतिहासिक परंपरा 22 जनवरी 1664 को वह तारीख़ बताती है जब गुरु हरि कृष्ण जी दिल्ली के लिए कीरतपुर साहिब से चले। सिख उन्हें विदा करने के लिए इकट्ठे हुए, और बहुत सारे उनके साथ सफ़र करने लगे। उनका प्रतिकार दिखाता है कि संगत गुरु के साथ कितनी गहराई से जुड़ी हुई महसूस करती थी, ख़ासकर इसलिए कि यह सफ़र शाही बुलावे के तहत किया जा रहा था। विदाइयाँ किसी समुदाय की ताक़त प्रकट कर सकती हैं। लोगों को ठीक पता नहीं था कि दिल्ली में क्या होगा, पर वे चाहते थे कि गुरु जी को पता हो कि वे संगत के प्रेम के बिना सफ़र नहीं कर रहे।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Community support matters most when someone faces an uncertain road.
ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਹਾਰਾ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਹ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
सामुदायिक सहारा तब सबसे ज़्यादा मायने रखता है जब कोई अनिश्चित राह का सामना करता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When someone you care about faces difficulty, show support through presence, practical help, and prayer.
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ, ਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਅਮਲੀ ਮਦਦ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ।
जब आपका कोई प्रिय कठिन समय से गुज़रे, तो उपस्थिति, व्यावहारिक मदद और अरदास के ज़रिए सहारा दें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Sangat, love for the Guru, support, courage, and community.
ਸੰਗਤ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਸਹਾਰਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ।
संगत, गुरु के लिए प्रेम, सहारा, वीरता और भाईचारा।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can you support someone who is facing an uncertain situation?
ਤੁਸੀਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ?
आप अनिश्चित हालात का सामना कर रहे किसी व्यक्ति का सहारा कैसे बन सकते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
From where did Guru Har Krishan Ji depart for Delhi?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਕਿੱਥੋਂ ਤੁਰੇ?
गुरु हरि कृष्ण जी दिल्ली के लिए कहाँ से चले?
Kiratpur Sahib.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ।
कीरतपुर साहिब से।
What did many Sikhs do when he left?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
उनके चलने के समय बहुत सारे सिखों ने क्या किया?
They accompanied him along the road.
ਉਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਏ।
वे रास्ते में उनके साथ गए।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Community support matters most when someone faces an uncertain road.
ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਹਾਰਾ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਹ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
सामुदायिक सहारा तब सबसे ज़्यादा मायने रखता है जब कोई अनिश्चित राह का सामना करता है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Sangat, love for the Guru, support, courage, and community.
ਸੰਗਤ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਸਹਾਰਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ।
संगत, गुरु के लिए प्रेम, सहारा, वीरता और भाईचारा।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The departure date is preserved in the Panjokhra historical entry. Numbers of accompanying Sikhs are not securely documented.
ਤੁਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਪੰਜੋਖਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇੰਦਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
चलने की तारीख़ पंजोखरा के ऐतिहासिक इंदराज में सँभाली हुई है। साथ गए सिखों की संख्या पक्के तौर पर दर्ज नहीं है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
When someone you care about faces difficulty, show support through presence, practical help, and prayer.
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ, ਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਅਮਲੀ ਮਦਦ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ।
जब आपका कोई प्रिय कठिन समय से गुज़रे, तो उपस्थिति, व्यावहारिक मदद और अरदास के ज़रिए सहारा दें।