Sakhi 1294
Growing Up in Guru Hargobind Sahib Ji’s Householdਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪਲਣਾगुरु हरगोबिंद साहिब जी के घर में बड़ा होना
Young Tegh Bahadur Ji grew up in a household where devotion and courage were taught together.
ਬਾਲ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
बाल तेग बहादुर जी एक ऐसे घर में बड़े हुए जहाँ भक्ति और वीरता एक साथ सिखाई जाती थीं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Guru Hargobind Sahib Ji had already given visible form to the principle of Miri Piri. His household was therefore not a place of withdrawal from the world. Spiritual discipline, defence of justice, sangat, and practical responsibility belonged together. Young Tegh Bahadur Ji absorbed this environment long before he became Guru. His later life would show the same union: contemplation without cowardice, and courage without hatred. For children and families, the lesson is practical: learn to be peaceful without becoming passive when truth needs protection.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਬਾਲ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਇਹੀ ਮੇਲ ਵਿਖਾਵੇਗਾ: ਬੁਜ਼ਦਿਲੀ ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਤਨ, ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਬਿਨਾਂ ਦਲੇਰੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਨਾ ਬਣੋ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी पहले ही मीरी पीरी के सिद्धांत को प्रत्यक्ष रूप दे चुके थे। इसलिए उनका घर दुनिया से भागने की जगह नहीं था। आध्यात्मिक अनुशासन, इंसाफ़ की रक्षा, संगत और व्यावहारिक ज़िम्मेदारी एक साथ बसते थे। बाल तेग बहादुर जी ने गुरु बनने से बहुत पहले यह माहौल अपने भीतर बसा लिया। उनका बाद का जीवन यही मेल दिखाएगा: बुज़दिली के बिना चिंतन, और नफ़रत के बिना वीरता। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: शांत रहना सीखो, पर जब सच को रक्षा की ज़रूरत हो तो निष्क्रिय न बनो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Spiritual depth and courage strengthen one another.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਹਿਰਾਈ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
आध्यात्मिक गहराई और वीरता एक दूसरे को मज़बूत करते हैं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Learn to be peaceful without becoming passive when truth needs protection.
ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਨਾ ਬਣੋ।
शांत रहना सीखो, पर जब सच को रक्षा की ज़रूरत हो तो निष्क्रिय न बनो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Miri Piri, courage, humility, and responsibility.
ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ, ਦਲੇਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ।
मीरी पीरी, वीरता, नम्रता और ज़िम्मेदारी।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can someone be both gentle and brave?
ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਕੋਮਲ ਤੇ ਦਲੇਰ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
कोई इंसान कोमल और वीर, दोनों कैसे हो सकता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Young Tegh Bahadur Ji and Guru Hargobind Sahib Ji
ਬਾਲ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
बाल तेग बहादुर जी और गुरु हरगोबिंद साहिब जी
What happened in “Growing Up in Guru Hargobind Sahib Ji’s Household”?
“ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪਲਣਾ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“गुरु हरगोबिंद साहिब जी के घर पलना” में क्या हुआ?
Young Tegh Bahadur Ji grew up in a household where devotion and courage were taught together.
ਬਾਲ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
बाल तेग बहादुर जी एक ऐसे घर में बड़े हुए जहाँ भक्ति और वीरता एक साथ सिखाई जाती थीं।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Spiritual depth and courage strengthen one another.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਹਿਰਾਈ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
आध्यात्मिक गहराई और वीरता एक दूसरे को मज़बूत करते हैं।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी के साथ कौन सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Miri Piri, courage, humility, and responsibility.
ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ, ਦਲੇਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ।
मीरी पीरी, वीरता, नम्रता और ज़िम्मेदारी।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Detailed childhood scenes are not contemporary records; the household setting and its values are historically well grounded.
ਬਚਪਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਮਕਾਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਨਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
बचपन के विवरण वाले दृश्य समकालीन रिकॉर्ड नहीं हैं; घर का माहौल और उसके मूल्य ऐतिहासिक तौर पर अच्छी तरह बुनियाद वाले हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Learn to be peaceful without becoming passive when truth needs protection.
ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਨਾ ਬਣੋ।
शांत रहना सीखो, पर जब सच को रक्षा की ज़रूरत हो तो निष्क्रिय न बनो।