Sakhi 1313
Dhir Mall and Shihan Attack the Guruਧੀਰ ਮੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੀਹਾਂ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨधीर मल्ल और शीहां गुरु पर हमला करते हैं
Dhir Mall’s party attacked Guru Tegh Bahadur Ji’s residence after his recognition as Guru.
ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
गुरु के रूप में पहचान के बाद, धीर मल्ल के गुट ने गुरु तेग बहादुर जी के निवास पर हमला किया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Sikh chronicles remember Dhir Mall, a rival claimant, resisting Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s recognition. His masand Shihan is said to have led an armed attack, ransacked the Guru’s house, and fired at him. The detailed attack belongs mainly to later Sikh historical sources. What stands out in the tradition is not retaliation but the Guru’s response after his supporters struck back. For children and families, the lesson is practical: protect yourself when necessary, but do not turn justice into revenge.
ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਧੀਰ ਮੱਲ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਸੰਦ ਸ਼ੀਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ। ਵੇਰਵੇ ਵਾਲਾ ਹਮਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
सिख वृत्तांत याद करते हैं कि विरोधी दावेदार धीर मल्ल ने गुरु तेग बहादुर साहिब जी की पहचान का विरोध किया। कहा जाता है कि उसके मसंद शीहां ने एक हथियारबंद हमले का नेतृत्व किया, गुरु के घर को लूटा, और उन पर गोली चलाई। विस्तृत हमला मुख्यतः बाद के सिख ऐतिहासिक स्रोतों से संबंधित है। परंपरा में जो उभरता है वह बदला नहीं, बल्कि उनके समर्थकों द्वारा जवाबी कार्रवाई के बाद गुरु जी का प्रत्युत्तर है। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: ज़रूरत पड़ने पर अपनी रक्षा करो, पर इंसाफ़ को बदले में मत बदलो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Do not let another person’s wrongdoing decide your own character.
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਿਰਦਾਰ ਤੈਅ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿਓ।
किसी और की ग़लती को अपना किरदार तय मत करने दो।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Protect yourself when necessary, but do not turn justice into revenge.
ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
ज़रूरत पड़ने पर अपनी रक्षा करो, पर इंसाफ़ को बदले में मत बदलो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Forgiveness, courage, restraint, and justice.
ਖਿਮਾ, ਦਲੇਰੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼।
क्षमा, वीरता, संयम और इंसाफ़।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can someone defend themselves without becoming revengeful?
ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਬਦਲਾਖ਼ੋਰ ਬਣੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
कोई इंसान बदलाख़ोर बने बिना अपनी रक्षा कैसे कर सकता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji, Dhir Mall, and Shihan
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਧੀਰ ਮੱਲ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਹਾਂ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी, धीर मल्ल, और शीहां
What happened in “Dhir Mall and Shihan Attack the Guru”?
“ਧੀਰ ਮੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੀਹਾਂ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“धीर मल्ल और शीहां गुरु पर हमला करते हैं” में क्या हुआ?
Dhir Mall’s party attacked Guru Tegh Bahadur Ji’s residence after his recognition as Guru.
ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
गुरु के रूप में पहचान के बाद, धीर मल्ल के गुट ने गुरु तेग बहादुर जी के निवास पर हमला किया।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Do not let another person’s wrongdoing decide your own character.
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਿਰਦਾਰ ਤੈਅ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿਓ।
किसी और की ग़लती को अपना किरदार तय मत करने दो।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Forgiveness, courage, restraint, and justice.
ਖਿਮਾ, ਦਲੇਰੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼।
क्षमा, वीरता, संयम और इंसाफ़।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The attack and shooting details are preserved mainly in later Sikh chronicles, not contemporary imperial records.
ਹਮਲੇ ਤੇ ਗੋਲੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
हमले और गोली के विवरण मुख्यतः बाद के सिख वृत्तांतों में संभाले गए हैं, समकालीन शाही अभिलेखों में नहीं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Protect yourself when necessary, but do not turn justice into revenge.
ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
ज़रूरत पड़ने पर अपनी रक्षा करो, पर इंसाफ़ को बदले में मत बदलो।