Sakhi 1314
Returning Dhir Mall’s Property and the Granthਧੀਰ ਮੱਲ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾधीर मल्ल की संपत्ति और ग्रंथ लौटाना
Guru Tegh Bahadur Ji ordered property taken from Dhir Mall to be returned, including the sacred volume in his possession.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਧੀਰ ਮੱਲ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਇਦਾਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
गुरु तेग बहादुर जी ने धीर मल्ल से ली गई संपत्ति, जिसमें उसके पास का पवित्र ग्रंथ भी शामिल था, वापस करने का हुकम दिया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
After Dhir Mall’s men attacked the Guru, Makkhan Shah and his companions retaliated and took property from Dhir Mall’s residence. Sikh tradition remembers Guru Tegh Bahadur Ji refusing to keep the spoils. He ordered the property restored, including the copy of the Granth associated with Dhir Mall. Later tradition uses this episode to teach the Guru’s extraordinary restraint and forgiveness. For children and families, the lesson is practical: return what is not yours and do not use someone else’s wrongdoing to excuse your own.
ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲਈ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਲੁੱਟ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਇਦਾਦ, ਧੀਰ ਮੱਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਸਰੂਪ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸੰਜਮਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਖਿਮਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਰੋ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਬਣਾਓ।
धीर मल्ल के लोगों द्वारा गुरु पर हमला करने के बाद, मक्खन शाह और उसके साथियों ने जवाबी कार्रवाई की और धीर मल्ल के निवास से संपत्ति ले ली। सिख परंपरा याद करती है कि गुरु तेग बहादुर जी ने लूट रखने से इनकार कर दिया। उन्होंने संपत्ति, धीर मल्ल से जुड़े ग्रंथ के स्वरूप सहित, वापस करने का हुकम दिया। बाद की परंपरा इस घटना को गुरु की असाधारण संयमशीलता और क्षमा सिखाने के लिए उपयोग करती है। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: जो तुम्हारा नहीं वह वापस करो और किसी और की ग़लती को अपनी ग़लती का बहाना मत बनाओ।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Forgiveness is strongest when a person has the power to retaliate.
ਖਿਮਾ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ।
क्षमा तब सबसे मज़बूत होती है जब इंसान के पास बदला लेने की ताक़त हो।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Return what is not yours and do not use someone else’s wrongdoing to excuse your own.
ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਰੋ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਬਣਾਓ।
जो तुम्हारा नहीं वह वापस करो और किसी और की ग़लती को अपनी ग़लती का बहाना मत बनाओ।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Forgiveness, honesty, restraint, and respect for Gurbani.
ਖਿਮਾ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ।
क्षमा, ईमानदारी, संयम और गुरबाणी का सत्कार।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is forgiveness harder when you have the power to take revenge?
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਿਮਾ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
जब तुम्हारे पास बदला लेने की ताक़त हो तो क्षमा क्यों अधिक कठिन होती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji, Dhir Mall, and Makkhan Shah Lubana
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਧੀਰ ਮੱਲ, ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी, धीर मल्ल, और मक्खन शाह लुबाणा
What happened in “Returning Dhir Mall’s Property and the Granth”?
“ਧੀਰ ਮੱਲ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“धीर मल्ल की संपत्ति और ग्रंथ वापस करना” में क्या हुआ?
Guru Tegh Bahadur Ji ordered property taken from Dhir Mall to be returned, including the sacred volume in his possession.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਧੀਰ ਮੱਲ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਇਦਾਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
गुरु तेग बहादुर जी ने धीर मल्ल से ली गई संपत्ति, जिसमें उसके पास का पवित्र ग्रंथ भी शामिल था, वापस करने का हुकम दिया।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Forgiveness is strongest when a person has the power to retaliate.
ਖਿਮਾ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ।
क्षमा तब सबसे मज़बूत होती है जब इंसान के पास बदला लेने की ताक़त हो।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Forgiveness, honesty, restraint, and respect for Gurbani.
ਖਿਮਾ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ।
क्षमा, ईमानदारी, संयम और गुरबाणी का सत्कार।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The restoration episode is preserved in later Sikh chronicles and biographical tradition.
ਵਾਪਸੀ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨੀ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ।
वापसी वाली घटना बाद के सिख वृत्तांतों और जीवनी-परंपरा में संभाली हुई है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Return what is not yours and do not use someone else’s wrongdoing to excuse your own.
ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਰੋ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਬਣਾਓ।
जो तुम्हारा नहीं वह वापस करो और किसी और की ग़लती को अपनी ग़लती का बहाना मत बनाओ।