Sakhi 1324
Purchasing the Land at Makhovalਮਾਖੋਵਾਲ ਵਿਖੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦमाखोवाल में भूमि की खरीद
Guru Ji purchased land around the old mound of Makhoval for a new settlement.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਿੱਬੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਖ਼ਰੀਦੀ।
गुरु जी ने माखोवाल के पुराने टीले के आसपास की ज़मीन एक नए बसेरे के लिए ख़रीदी।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
The land on which the new Sikh settlement was founded lay within the hill state of Kahlur, also known as Bilaspur. Historical Sikh sources state that Guru Tegh Bahadur Sahib Ji paid for the site rather than treating it as an unrecorded personal grant. The transaction laid the physical foundation for a centre that would later become one of the most important places in Sikh history. For children and families, the lesson is practical: handle land, money, and shared resources carefully; good intentions do not replace clear arrangements.
ਜਿਸ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖ ਵਸੇਬਾ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤ ਕਹਲੂਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਸਰੋਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਦਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਿਨਾਂ-ਦਰਜ ਨਿੱਜੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਜ਼ਮੀਨ, ਪੈਸੇ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ; ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
जिस ज़मीन पर नया सिख बसेरा बसाया गया, वह पहाड़ी रियासत कहलूर, जिसे बिलासपुर भी कहते हैं, के भीतर पड़ती थी। ऐतिहासिक सिख स्रोत बताते हैं कि गुरु तेग बहादुर साहिब जी ने इस जगह की क़ीमत अदा की, इसे किसी बिना-दर्ज निजी अनुदान के रूप में नहीं लिया। इस लेन-देन ने एक ऐसे केंद्र की भौतिक बुनियाद रखी जो बाद में सिख इतिहास की सबसे अहम जगहों में से एक बनेगा। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: ज़मीन, पैसे और साझा साधनों को ध्यान से संभालो; अच्छी नीयत स्पष्ट प्रबंधों की जगह नहीं लेती।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Strong institutions need clear foundations, both spiritual and practical.
ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵੀ ਤੇ ਅਮਲੀ ਵੀ।
मज़बूत संस्थाओं को स्पष्ट बुनियादों की ज़रूरत होती है, आध्यात्मिक भी और व्यावहारिक भी।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Handle land, money, and shared resources carefully; good intentions do not replace clear arrangements.
ਜ਼ਮੀਨ, ਪੈਸੇ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ; ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ज़मीन, पैसे और साझा साधनों को ध्यान से संभालो; अच्छी नीयत स्पष्ट प्रबंधों की जगह नहीं लेती।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Integrity, planning, sangat, and institution building.
ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ-ਉਸਾਰੀ।
ईमानदारी, योजनाबंदी, संगत और संस्था-निर्माण।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why do practical details matter in spiritual community projects?
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਲੀ ਵੇਰਵੇ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?
आध्यात्मिक सामुदायिक परियोजनाओं में व्यावहारिक विवरण क्यों मायने रखते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji and the state of Kahlur
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਕਹਲੂਰ ਰਿਆਸਤ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी और कहलूर रियासत
What happened in “Purchasing the Land at Makhoval”?
“ਮਾਖੋਵਾਲ ਵਿਖੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“माखोवाल में ज़मीन की ख़रीद” में क्या हुआ?
Guru Ji purchased land around the old mound of Makhoval for a new settlement.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਿੱਬੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਖ਼ਰੀਦੀ।
गुरु जी ने माखोवाल के पुराने टीले के आसपास की ज़मीन एक नए बसेरे के लिए ख़रीदी।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Strong institutions need clear foundations, both spiritual and practical.
ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵੀ ਤੇ ਅਮਲੀ ਵੀ।
मज़बूत संस्थाओं को स्पष्ट बुनियादों की ज़रूरत होती है, आध्यात्मिक भी और व्यावहारिक भी।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Integrity, planning, sangat, and institution building.
ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ-ਉਸਾਰੀ।
ईमानदारी, योजनाबंदी, संगत और संस्था-निर्माण।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The purchase is described in major Sikh reference works; exact acreage and transaction wording vary across later sources.
ਖ਼ਰੀਦ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਠੀਕ ਰਕਬਾ ਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ख़रीद बड़े सिख संदर्भ-ग्रंथों में बताई गई है; ठीक रक़बा और लेन-देन के शब्द बाद के स्रोतों में अलग-अलग हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Handle land, money, and shared resources carefully; good intentions do not replace clear arrangements.
ਜ਼ਮੀਨ, ਪੈਸੇ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ; ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ज़मीन, पैसे और साझा साधनों को ध्यान से संभालो; अच्छी नीयत स्पष्ट प्रबंधों की जगह नहीं लेती।