Sakhi 1347
Wells, Dharamsalas, and Public Welfareਖੂਹ, ਧਰਮਸਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈकुएँ, धर्मशालाएँ और जनकल्याण
Across Punjab and neighbouring regions, Guru Ji’s travels are associated with practical works such as wells and places for travellers.
ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਅਮਲੀ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
पंजाब और पड़ोसी क्षेत्रों भर में, गुरु जी की यात्राएँ कुओं और यात्रियों के लिए जगहों जैसे व्यावहारिक कामों से जुड़ी हुई हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Many places in Malwa and Bangar preserve traditions of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji helping communities with wells, water access, dharamsalas, and organised sangat. Dhamtan is one specific example preserved in The Sikh Encyclopedia. Not every village claim can be independently verified, so this sakhi treats the public-welfare pattern rather than inventing an exact date for each site. The principle is clear: spiritual leadership responded to practical human need. For children and families, the lesson is practical: look for practical needs such as water, food, shelter, education, or care and help address them.
ਮਾਲਵਾ ਤੇ ਬਾਂਗਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖੂਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ, ਧਰਮਸਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਦਦ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਾਂਭਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਮਤਾਨ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਖੀ ਹਰ ਥਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਘੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਗਵਾਈ ਨੇ ਅਮਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ, ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅਮਲੀ ਲੋੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।
मालवा और बांगर की बहुत सारी जगहें गुरु तेग बहादुर साहिब जी द्वारा समुदायों की कुओं, पानी की पहुँच, धर्मशालाओं और संगठित संगत से मदद की परंपराएँ संभालती हैं। धमतान सिख विश्वकोश में संभाली गई एक ख़ास मिसाल है। हर गाँव का दावा स्वतंत्र रूप से नहीं परखा जा सकता, इसलिए यह साखी हर जगह के लिए ठीक तारीख़ गढ़ने के बजाय लोक-भलाई के व्यवहार को लेती है। सिद्धांत स्पष्ट है: आध्यात्मिक अगुवाई ने व्यावहारिक मानवीय ज़रूरत का जवाब दिया। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: पानी, भोजन, रैन-बसेरा, विद्या या देखभाल जैसी व्यावहारिक ज़रूरतों की ओर देखो और उन्हें पूरा करने में मदद करो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Seva should improve real conditions, not remain only words.
ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
सेवा को असली हालात सुधारने चाहिए, सिर्फ़ बोल नहीं रहना चाहिए।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Look for practical needs such as water, food, shelter, education, or care and help address them.
ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ, ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅਮਲੀ ਲੋੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।
पानी, भोजन, रैन-बसेरा, विद्या या देखभाल जैसी व्यावहारिक ज़रूरतों की ओर देखो और उन्हें पूरा करने में मदद करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Seva, public welfare, water, sangat, and compassion.
ਸੇਵਾ, ਲੋਕ-ਭਲਾਈ, ਪਾਣੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਦਇਆ।
सेवा, लोक-भलाई, पानी, संगत और दया।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What practical need around you could be improved through collective seva?
ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਲੇ ਕਿਹੜੀ ਅਮਲੀ ਲੋੜ ਸਾਂਝੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸੁਧਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
तुम्हारे इर्द-गिर्द कौन-सी व्यावहारिक ज़रूरत साझा सेवा के माध्यम से सुधारी जा सकती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji and the Malwa sangats
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी और मालवा की संगतें
What happened in “Wells, Dharamsalas, and Public Welfare”?
“ਖੂਹ, ਧਰਮਸਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“कुएँ, धर्मशालाएँ और लोक भलाई” में क्या हुआ?
Across Punjab and neighbouring regions, Guru Ji’s travels are associated with practical works such as wells and places for travellers.
ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਅਮਲੀ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
पंजाब और पड़ोसी क्षेत्रों भर में, गुरु जी की यात्राएँ कुओं और यात्रियों के लिए जगहों जैसे व्यावहारिक कामों से जुड़ी हुई हैं।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Seva should improve real conditions, not remain only words.
ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
सेवा को असली हालात सुधारने चाहिए, सिर्फ़ बोल नहीं रहना चाहिए।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Seva, public welfare, water, sangat, and compassion.
ਸੇਵਾ, ਲੋਕ-ਭਲਾਈ, ਪਾਣੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਦਇਆ।
सेवा, लोक-भलाई, पानी, संगत और दया।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Individual village traditions vary in strength; the broader public-welfare pattern is strongly embedded in Sikh memory.
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਿੰਡ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
व्यक्तिगत गाँव-परंपराओं की मज़बूती अलग-अलग है; विशाल लोक-भलाई वाला व्यवहार सिख स्मृति में मज़बूती से टिका हुआ है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Look for practical needs such as water, food, shelter, education, or care and help address them.
ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ, ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅਮਲੀ ਲੋੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।
पानी, भोजन, रैन-बसेरा, विद्या या देखभाल जैसी व्यावहारिक ज़रूरतों की ओर देखो और उन्हें पूरा करने में मदद करो।