Sakhi 166
Mai Bhago Ji Awakens the Fortyਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆमाई भागो जी ने चालीस सिंघों को जगाया
Mai Bhago Ji heard that the forty Sikhs had left Guru Gobind Singh Sahib Ji. She awakened their conscience and inspired them to return to the Guru with courage.
ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
माई भागो जी ने सुना कि चालीस सिख गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी को छोड़ गए हैं। उन्होंने उनकी अंतरात्मा को जगाया और साहस के साथ गुरु के पास वापस लौटने के लिए प्रेरित किया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
When the forty Sikhs returned home after leaving Guru Gobind Singh Sahib Ji, their decision did not bring honour. Mai Bhago Ji heard what had happened. She was a brave Sikh woman with deep love for the Guru. She could not accept that Sikhs had left the Guru in hardship. She spoke strongly to them. Her words awakened their conscience. She reminded them of their duty, their faith, and their relationship with the Guru. The forty Sikhs felt shame and regret. They realised that they had allowed fear to overcome faith. Mai Bhago Ji did not only speak. She led by example. She prepared to go back and stand with Guru Gobind Singh Sahib Ji. The forty joined her. This sakhi shows the power of a courageous Sikh woman. Mai Bhago Ji was not silent before weakness. She became a leader of return, courage, and repentance. Her leadership teaches that women have always carried strength in Sikh history. She did not encourage revenge or ego. She encouraged loyalty to the Guru and courage for dharam. For children, Mai Bhago Ji teaches that real friends and leaders help us return to the right path. Sometimes a strong truthful word can save a person from spiritual loss.
ਜਦੋਂ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਲਈ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ। ਚਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਨਾਲ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਚਾਲੀ ਸਿੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਉਹ ਵਾਪਸੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਆਗੂ ਬਣ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਕਤ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਗੂ ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਤਕੜਾ ਸੱਚਾ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
जब चालीस सिख गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी को छोड़कर अपने घर वापस आए, तो उनके इस फ़ैसले ने उन्हें सम्मान नहीं दिया। माई भागो जी ने सुना कि क्या हुआ था। वे एक बहादुर सिख महिला थीं जिनके हृदय में गुरु के लिए गहरा प्रेम था। वे यह सहन नहीं कर सकीं कि सिख गुरु को कठिनाई में छोड़ गए थे। उन्होंने उनसे ज़ोरदार बात की। उनके शब्दों ने उनकी अंतरात्मा को जगा दिया। उन्होंने उन्हें उनके कर्तव्य, उनके विश्वास, और गुरु के साथ उनके रिश्ते की याद दिलाई। चालीस सिखों को शर्म और पछतावा हुआ। उन्हें एहसास हुआ कि उन्होंने डर को विश्वास पर हावी होने दिया था। माई भागो जी ने केवल बोला ही नहीं। उन्होंने अपने कर्म से मिसाल कायम की। वे वापस जाकर गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी के साथ खड़े होने के लिए तैयार हो गईं। चालीस सिख उनके साथ शामिल हो गए। यह साखी एक बहादुर सिख महिला की शक्ति को दर्शाती है। माई भागो जी कमज़ोरी के सामने चुप नहीं रहीं। वे वापसी, साहस और पछतावे की नेता बन गईं। उनका नेतृत्व सिखाता है कि सिख इतिहास में महिलाओं ने हमेशा शक्ति धारण की है। उन्होंने बदले या अहंकार को प्रोत्साहित नहीं किया। उन्होंने गुरु के प्रति निष्ठा और धरम के लिए साहस को प्रोत्साहित किया। बच्चों के लिए, माई भागो जी सिखाती हैं कि सच्चे मित्र और नेता हमें सही राह पर वापस आने में मदद करते हैं। कभी-कभी एक मज़बूत सच्चा शब्द किसी व्यक्ति को आत्मिक हानि से बचा सकता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
A brave voice can awaken sleeping courage.
ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਆਵਾਜ਼ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਜਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
एक बहादुर आवाज़ सोए हुए साहस को जगा सकती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When someone you know is going wrong, guide them with truth and courage.
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਗ਼ਲਤ ਰਾਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੋ।
जब आपका कोई परिचित ग़लत राह पर जा रहा हो, तो सच और साहस के साथ उसका मार्गदर्शन करें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with courage, repentance, dharam, Sikh women, Chardi Kala, and returning to the Guru.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਹਿੰਮਤ, ਪਛਤਾਵੇ, ਧਰਮ, ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी साहस, पछतावे, धरम, सिख महिलाओं, चढ़दी कला और गुरु के पास वापस लौटने से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Can you speak truth with love when someone is making a wrong choice?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੱਚ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?
क्या आप प्रेम के साथ सच बोल सकते हैं जब कोई ग़लत चुनाव कर रहा हो?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who awakened the forty Sikhs?
ਚਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਜਗਾਇਆ?
चालीस सिखों को किसने जगाया?
Mai Bhago Ji awakened them.
ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
माई भागो जी ने उन्हें जगाया।
What did she remind them of?
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ?
उन्होंने उन्हें किस बात की याद दिलाई?
She reminded them of their duty, faith, and relationship with the Guru.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ।
उन्होंने उन्हें उनके कर्तव्य, विश्वास और गुरु के साथ रिश्ते की याद दिलाई।
Did the forty Sikhs regret leaving?
ਕੀ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ?
क्या चालीस सिखों को गुरु को छोड़ने का पछतावा हुआ?
Yes. They felt regret and returned toward the Guru.
ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜੇ।
हाँ। उन्हें पछतावा हुआ और वे गुरु के पास वापस लौटे।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
यह साखी क्या शिक्षा देती है?
It teaches that a brave voice can awaken courage.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਆਵਾਜ਼ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਜਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
यह सिखाती है कि एक बहादुर आवाज़ साहस को जगा सकती है।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य जुड़ता है?
This sakhi connects with courage, repentance, dharam, Chardi Kala, and Sikh women’s leadership.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਹਿੰਮਤ, ਪਛਤਾਵੇ, ਧਰਮ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी साहस, पछतावे, धरम, चढ़दी कला और सिख महिलाओं के नेतृत्व से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Children can encourage friends to do the right thing and speak truth with respect.
ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸੱਚ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे अपने मित्रों को सही काम करने के लिए प्रेरित कर सकते हैं और सम्मान के साथ सच बोल सकते हैं।